Η τελευταία Ελληνίδα Θεά

Ήταν από τις γυναίκες που ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο. Η Μελίνα Μερκούρη, η «γυναίκα-φλόγα», η «τελευταία Ελληνίδα θεά», όπως εύστοχα χαρακτηρίστηκε, συνεχίζει να εμπνέει ακόμη και τόσα χρόνια μετά το θάνατό της.
Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο ανακοίνωσε τη θέσπιση του νέου βραβείου «Μελίνα Μερκούρη», ύψους 1,5 εκατ. ευρώ, που θα απονέμεται στο εξής κάθε χρόνο στην εκάστοτε πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης.

«Ολα ξεκίνησαν το 1985 στην Αθήνα, στο λίκνο της ευρωπαϊκής μυθολογίας, υπό την αιγίδα της Μελίνας Μερκούρη» θυμήθηκε ο κ. Μπαρόζο και επαίνεσε την αείμνηστη Μελίνα: «Με την αποφασιστικότητά της συνέβαλε καθοριστικά στην επιτυχία της πρώτης Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Γι’ αυτό τον λόγο αποφασίσαμε να τιμήσουμε το όνομά της μέσα από τον νέο μηχανισμό χρηματοδότησης για τις πολιτιστικές πρωτεύουσες».

Η Μελίνα είχε όραμα να μάθουν οι πολίτες της Ευρώπης να επικοινωνούν πιο ουσιαστικά μιλώντας τη γλώσσα του πολιτισμού, γνωρίζοντας τις διαφορές τους και τις ομοιότητές τους. Αυτό το στόχο έχει κι ο θεσμός των πολιτιστικών πρωτευουσών της Ευρώπης, που υλοποιήθηκε το 1985 με πρώτη πολιτιστική πρωτεύουσα την Αθήνα. Η Μελίνα επίσης ήταν εκείνη που συνέβαλε ιδιαίτερα στο να γίνει η Θεσσαλονίκη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1997, μια πόλη που, όπως έλεγε, «έχει το χάρισμα να πάρει και το χρίσμα».

Η Μελίνα έκανε αγώνα για να πείσει τους ομολόγους της υπουργούς πολιτισμού στην Ευρώπη, να αποδεχθούν τη δημιουργία του πολιτιστικού αυτού θεσμού, απέναντι στον οποίο στάθηκαν επιφυλακτικοί στην αρχή.
Η Μελίνα, όμως, δεν ήξερε να χάνει. Και είκοσι πέντε χρόνια μετά η ιδέα της απέκτησε γερά θεμέλια, όπως γερός είναι ο σπόρος που φύτρωσε από τον άλλο μεγάλο αγώνα που έκανε για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα.